3. Jezus weet wat eenzaamheid is

Misschien heb je weleens gehoord: “Jezus begrijpt wat je doormaakt.”

Dat klinkt mooi. Maar wanneer je je echt eenzaam voelt, kun je je afvragen: begrijpt Hij dat werkelijk?

Jezus is de Zoon van God. Hij wist dat Zijn Vader van Hem hield. Hij kende Zijn opdracht en wist waarvoor Hij naar deze wereld was gekomen.

En toch kende Jezus eenzaamheid.

Hij wist hoe het voelde om niet begrepen te worden. Om afgewezen te worden. Om mensen van wie Hij hield te zien vertrekken. Om vrienden nodig te hebben die Hem juist op dat moment in de steek lieten.

De Bijbel laat ons daarom niet alleen een Jezus zien die boven onze pijn staat. We ontmoeten Iemand die Zelf heeft ervaren hoe pijnlijk menselijke afwijzing en verlatenheid kunnen zijn.

Zelfs Zijn eigen familie begreep Hem niet

Jezus groeide op in een gezin. Hij had broers en zussen. Je zou misschien verwachten dat juist zij Hem het beste begrepen.

Maar dat was niet zo.

Johannes schrijft: “Want ook zijn broers geloofden niet in Hem.” (Johannes 7:5)

Stel je voor wat dat betekende.

Jezus wist Wie Hij was en waarom Hij gekomen was, maar de mensen die met Hem waren opgegroeid geloofden niet in Hem.

Op een ander moment dachten Zijn familieleden zelfs dat Hij niet goed bij Zijn verstand was.

“Toen zijn familie dat hoorde, gingen ze Hem halen. Want ze zeiden: ‘Hij is niet goed bij zijn verstand.’” (Markus 3:21)

Afwijzing door onbekenden is pijnlijk.

Maar wanneer de mensen die het dichtst bij je staan je niet begrijpen, kan dat nog veel dieper raken.

Misschien herken je daar iets van.

Je probeert thuis uit te leggen wat je bezighoudt, maar niemand lijkt het echt te begrijpen.

Je geloof is belangrijk voor je, maar vrienden vinden het vreemd.

Je maakt keuzes die anderen niet begrijpen.

Of misschien voel je je binnen je eigen gezin anders dan de rest.

Dan kun je zelfs tussen de mensen van wie je houdt eenzaam zijn.

Jezus kende dat gevoel.

Mensen wilden bij Jezus zijn zolang Hij gaf wat zij wilden

Tijdens Zijn leven werd Jezus vaak omringd door enorme groepen mensen.

Op het eerste gezicht lijkt Hij dus helemaal niet eenzaam.

Mensen volgden Hem overal.

Ze wilden Hem horen spreken. Ze brachten zieken naar Hem toe. Ze zagen wonderen gebeuren. Duizenden mensen kwamen naar Hem luisteren.

Maar grote groepen mensen om je heen hebben betekent nog niet dat je werkelijk gekend of geliefd wordt.

Dat zien we heel duidelijk in Johannes 6.

Jezus had duizenden mensen te eten gegeven. Daarna wilden de mensen Hem zelfs koning maken.

Maar toen Jezus dingen begon te zeggen die moeilijker waren en die zij niet wilden horen, veranderde hun enthousiasme.

De Bijbel zegt: “Vanaf dat moment gingen veel leerlingen niet meer met Jezus mee.” (Johannes 6:66)

Mensen die Hem eerst volgden, liepen weg.

Niet omdat Jezus hen niets had gegeven.

Maar omdat ze niet wilden aannemen wat Hij hun werkelijk wilde leren.

Ook dat kan een vorm van eenzaamheid zijn: ontdekken dat sommige mensen graag bij je zijn zolang jij bent wie zij willen dat je bent.

Zolang je meegaat.

Zolang je geen moeilijke dingen zegt.

Zolang je geen grenzen stelt.

Zolang je dezelfde keuzes maakt als de groep.

Maar wat gebeurt er wanneer je dat niet meer doet?

Soms ontdek je pas dan hoe stevig een vriendschap werkelijk is.

Jezus wist hoe het voelde om afgewezen te worden

De profeet Jesaja had eeuwen vóór de geboorte van Jezus al over Hem geschreven: “De mensen verachtten Hem en wilden niets met Hem te maken hebben. Hij was een man die veel verdriet en pijn kende.” (Jesaja 53:3)

Jezus werd bespot.

Mensen beschuldigden Hem van dingen die niet waar waren.

Religieuze leiders keerden zich tegen Hem.

Mensen probeerden Hem in de val te lokken.

Eén van Zijn eigen leerlingen zou Hem uiteindelijk verraden.

En toch bleef Jezus mensen liefhebben.

Dat betekent niet dat afwijzing Hem niets deed.

Jezus was volledig God, maar Hij was ook werkelijk mens.

Hij kende verdriet.

Hij huilde.

Hij kende teleurstelling.

Hij verlangde naar vriendschap en verbondenheid.

Dat wordt nergens duidelijker dan tijdens de laatste avond vóór Zijn dood.

Toen Jezus Zijn vrienden het hardst nodig had

Kort voordat Jezus werd gevangengenomen, ging Hij met Zijn leerlingen naar Getsemane.

Hij wist wat er ging gebeuren.

Hij wist dat Hij verraden, gearresteerd, mishandeld en gekruisigd zou worden.

En op dat moment zien we iets heel menselijks.

Jezus wilde niet alleen zijn.

Hij nam Petrus, Jakobus en Johannes mee en zei tegen hen: “Ik ben zo verdrietig dat Ik er bijna aan sterf. Blijf hier en blijf met Mij wakker.” (Mattheüs 26:38)

Let op wat Jezus vraagt: blijf bij Mij.

Hij vraagt Zijn vrienden niet om Zijn probleem op te lossen.

Ze konden het kruis niet van Hem wegnemen.

Ze konden niet doen wat Hij moest doen.

Maar ze konden wel bij Hem blijven.

Soms is dat precies wat iemand die zich eenzaam voelt nodig heeft.

Niet iemand die zegt: “Je moet gewoon positief denken.”

Niet iemand die onmiddellijk met oplossingen komt.

Niet iemand die uitlegt waarom je je eigenlijk anders zou moeten voelen.

Maar iemand die zegt: “Ik blijf bij je.”

Jezus vroeg dat van Zijn vrienden.

Maar toen Hij na Zijn gebed terugkwam, vond Hij hen slapend.

Hij maakte hen wakker.

Hij ging opnieuw bidden.

Toen Hij terugkwam, sliepen ze opnieuw.

Op het moment dat Jezus hen het hardst nodig had, konden Zijn beste vrienden niet eens wakker blijven.

Daarna vluchtten ze allemaal

Niet veel later kwamen soldaten om Jezus gevangen te nemen.

Judas, één van de twaalf leerlingen die jarenlang met Jezus was opgetrokken, verraadde Hem met een kus.

En toen gebeurde dit: “Toen lieten alle leerlingen Hem in de steek en vluchtten weg.” (Mattheüs 26:56)

Allemaal.

De mensen met wie Jezus jarenlang had gereisd.

De mensen die Zijn wonderen hadden gezien.

De mensen die naar Zijn onderwijs hadden geluisterd.

De mensen die hadden gezegd dat ze Hem nooit zouden verlaten.

Ze renden weg.

Petrus volgde Jezus later nog op afstand, maar toen mensen hem herkenden, ontkende hij drie keer dat hij Jezus kende.

“Ik ken die Man niet!” (Mattheüs 26:72)

Jezus werd dus niet alleen door vijanden afgewezen.

Hij werd verlaten door Zijn vrienden.

Jezus begrijpt het wanneer iemand jou laat vallen

Misschien heb jij ook meegemaakt dat iemand van wie je dacht dat die altijd bij je zou blijven, verdween.

Een goede vriend koos ineens voor anderen.

Een relatie liep stuk.

Iemand verbrak het contact.

Je werd buitengesloten.

Of iemand die had beloofd er voor je te zijn, was er juist niet toen je die persoon het hardst nodig had.

Dan kan de gedachte ontstaan: Waarom zou ik ooit nog iemand vertrouwen?

Jezus kan niet alleen zeggen dat Hij begrijpt hoe dat voelt omdat Hij alles weet.

Hij heeft Zelf ervaren wat menselijke ontrouw doet.

Hij weet wat verraad is.

Hij weet wat afwijzing is.

Hij weet wat het betekent wanneer vrienden weglopen.

Daarom zegt de Bijbel over Jezus: “Want onze Hogepriester kan met ons meevoelen als we het moeilijk hebben.” (Hebreeën 4:15)

Jezus kijkt dus niet van een afstand naar jouw eenzaamheid.

Hij kent menselijke pijn van binnenuit.

Het diepste moment van verlatenheid

Aan het kruis kwam Jezus in een duisternis terecht die wij nooit volledig kunnen begrijpen.

Daar riep Hij: “Mijn God, mijn God, waarom heeft U Mij verlaten?” (Mattheüs 27:46)

Dat zijn misschien wel de aangrijpendste woorden die Jezus ooit heeft uitgesproken.

Jezus droeg aan het kruis de zonde van de wereld. Hij ervoer daar de verschrikkelijke duisternis en verlatenheid die de zonde veroorzaakt.

Hij citeerde daarbij Psalm 22, een psalm die begint met een schreeuw van verlatenheid maar uiteindelijk uitloopt op vertrouwen en overwinning.

Jezus wist dus wat er werkelijk gebeurde.

Maar Zijn lijden was echt.

Zijn gevoel van verlatenheid was echt.

Wanneer jij daarom tegen Jezus zegt: “Ik voel me alleen”, spreek je niet tegen Iemand die geen idee heeft wat je bedoelt.

Je spreekt tegen Iemand die Zelf heeft geroepen: “Waarom heeft U Mij verlaten?”

Jezus werd verlaten zodat jij niet voor altijd alleen hoeft te zijn

Maar het kruis is niet het einde van het verhaal.

Jezus stierf.

Hij werd begraven.

En op de derde dag stond Hij op uit de dood.

Na Zijn opstanding ontmoette Hij Zijn leerlingen opnieuw.

En kijk eens wat Hij deed met de mensen die Hem hadden verlaten.

Hij zocht hen op.

Hij wees hen niet definitief af.

Hij zei niet tegen Petrus: “Jij hebt Mij laten vallen, dus Ik hoef jou nooit meer te zien.”

Hij herstelde hem.

Jezus liet daarmee zien wat voor soort God Hij is.

Mensen kunnen ontrouw zijn.

Jezus blijft trouw.

Mensen kunnen vertrekken.

Jezus blijft.

Mensen kunnen je teleurstellen.

Jezus geeft je niet op.

Vlak voordat Hij terugging naar Zijn Vader gaf Hij Zijn leerlingen daarom een belofte: “En vergeet nooit: Ik ben altijd bij jullie, totdat deze wereld voorbij is.” (Mattheüs 28:20)

Dat betekent niet dat je nooit meer eenzaam zult zijn.

Het betekent iets anders: je eenzaamheid heeft nooit het laatste woord.

Jezus wil niet alleen dat je iets over Hem weet

Christelijk geloof gaat uiteindelijk niet alleen over weten dat God bestaat.

Het gaat om een relatie.

Jezus zei tegen Zijn leerlingen: “Ik noem jullie geen dienaren meer. (…) Ik noem jullie vrienden.” (Johannes 15:15)

Denk daar eens over na.

Dezelfde Jezus die weet hoe het voelt om verlaten te worden, nodigt mensen uit tot vriendschap met Hem.

Je hoeft bij Hem niet populair te zijn.

Je hoeft Hem niet te imponeren.

Je hoeft niet eerst een interessanter mens te worden.

Je mag komen zoals je bent.

Met je vragen.

Met je onzekerheid.

Met je teleurstelling.

En ook met je eenzaamheid.

Maar we hebben toch ook mensen nodig?

Absoluut.

Het zou verkeerd zijn om tegen iemand die eenzaam is alleen maar te zeggen: “Je hebt Jezus toch?”

God Zelf zei al bij de schepping dat het niet goed is dat de mens alleen is.

Wij zijn gemaakt voor relaties met God én met andere mensen.

Jezus Zelf zocht tijdens Zijn leven vriendschap en gezelschap. In Getsemane vroeg Hij Zijn leerlingen zelfs om bij Hem te blijven.

Dat laat zien dat verlangen naar menselijke verbondenheid geen gebrek aan geloof is.

Je mag naar vriendschap verlangen.

Je mag iemand missen.

Je mag verdriet hebben wanneer je wordt buitengesloten.

Je mag bidden om mensen met wie je werkelijk verbonden kunt zijn.

God heeft ons niet gemaakt als losse eilanden.

Daarom gaat deze serie ook niet eindigen met de boodschap: God is bij je, dus andere mensen heb je niet nodig.

Integendeel.

In het volgende deel gaan we juist ontdekken waarom God ons voor verbondenheid met andere mensen heeft gemaakt.

Misschien kun jij vandaag iets van Jezus laten zien

Er zit nog een andere kant aan dit verhaal.

Omdat jij weet hoe pijnlijk eenzaamheid kan zijn, kun je ook gevoeliger worden voor de eenzaamheid van anderen.

Misschien hoeft iemand vandaag geen lang gesprek.

Misschien heeft die persoon alleen iemand nodig die naast hem gaat zitten.

Iemand die een berichtje stuurt.

Iemand die vraagt: “Wil je mee?”

Iemand die luistert.

Iemand die niet wegloopt wanneer het gesprek moeilijk wordt.

Jezus vroeg in Getsemane iets heel eenvoudigs aan Zijn vrienden: “Blijf hier en blijf met Mij wakker.”

Soms is liefde precies dat: blijven wanneer iemand je nodig heeft.

Om over na te denken

Heb jij ooit meegemaakt dat iemand je juist in de steek liet toen je die persoon nodig had?

Vind je het moeilijk om Jezus te vertellen dat je je eenzaam voelt?

Wat betekent het voor jou dat Jezus Zelf weet wat afwijzing, verraad en verlatenheid zijn?

En is er iemand in jouw omgeving tegen wie jij misschien eenvoudig kunt zeggen: “Ik ben er voor je”?

Gebed

Jezus, dank U dat U begrijpt wat eenzaamheid is.
U weet hoe het voelt om niet begrepen, afgewezen en verlaten te worden.
Daarom hoef ik mijn gevoelens niet voor U te verbergen.
Wanneer ik mij alleen voel, help mij dan te vertrouwen dat U mij niet verlaat.
Geef mij mensen met wie ik werkelijk verbonden kan zijn.
En help mij om zelf iemand te zijn die anderen ziet, naar hen luistert en bij hen blijft wanneer ze mij nodig hebben.
Amen.

Onthoud dit

Jezus zegt niet alleen: “Ik weet dat je eenzaam bent.” Hij kan zeggen: “Ik weet hoe eenzaamheid voelt.” Mensen verlieten Hem, maar Hij belooft jou: “Ik ben altijd bij je.”

In deel 4 – Waarom hebben we andere mensen nodig? gaan we ontdekken waarom God ons niet heeft gemaakt om het leven alleen te dragen, waarom echte verbondenheid meer is dan veel contacten hebben en wat de Bijbel ons leert over vriendschap, gemeenschap en er werkelijk voor elkaar zijn.