2. Ziet God mij als niemand mij ziet?

In deel 1 zagen we dat eenzaamheid niet hetzelfde is als alleen zijn. Je kunt midden tussen de mensen staan en je toch onzichtbaar voelen. Misschien kent iedereen je naam, maar lijkt niemand werkelijk te weten wat er in je omgaat.

Dan kan er een pijnlijke vraag ontstaan: ziet iemand mij eigenlijk echt?

De Bijbel vertelt het verhaal van een vrouw die waarschijnlijk precies wist hoe dat voelde. Haar naam was Hagar. Ze voelde zich afgewezen, vernederd en uiteindelijk zo alleen dat ze de woestijn in vluchtte.

Juist daar ontdekte ze iets wat haar leven veranderde: toen niemand naar haar leek om te kijken, zag God haar wel.

Hagar, een vrouw die nauwelijks iets te zeggen had

Het verhaal van Hagar begint bij Abraham en Sara. God had Abraham beloofd dat hij een zoon zou krijgen en dat uit hem een groot volk zou ontstaan. Maar de jaren gingen voorbij en Sara werd niet zwanger.

Uiteindelijk besloot Sara zelf een oplossing te bedenken.

Hagar was haar Egyptische slavin. Sara gaf haar aan Abraham met de bedoeling dat Hagar een kind voor haar zou krijgen.

Voor ons klinkt dat vreemd en hard. En dat was het ook. Hagar leefde in een wereld waarin een slavin nauwelijks zeggenschap had over haar eigen leven.

Toen Hagar zwanger werd, ontstond er spanning tussen haar en Sara. De verhouding tussen de twee vrouwen verslechterde en Sara behandelde Hagar zo slecht dat Hagar vluchtte.

“Toen behandelde Sarai Hagar zo slecht, dat Hagar bij haar wegliep.” (Genesis 16:6)

Ze vertrok de woestijn in.

Alleen.

Zwanger.

Ver van huis.

En waarschijnlijk zonder te weten waar ze naartoe moest.

Wanneer vluchten gemakkelijker lijkt dan blijven

Misschien ben jij nooit letterlijk de woestijn ingevlucht. Maar je kunt wel begrijpen waarom iemand weg wil uit een situatie waarin hij of zij zich niet gewenst voelt.

Soms trekken mensen zich terug.

Je reageert minder in een groepsapp.

Je zegt een afspraak af.

Je blijft op je kamer.

Je stopt met vertellen hoe het met je gaat.

Misschien denk je: Ze missen me toch niet.

Of: Als niemand belangstelling voor mij heeft, waarom zou ik dan nog moeite doen?

Dat is één van de gevaren van eenzaamheid. Juist wanneer je verbinding nodig hebt, kun je de neiging krijgen om jezelf verder terug te trekken.

Hagar liep weg van de mensen die haar pijn hadden gedaan.

Maar midden in de woestijn gebeurde iets wat ze waarschijnlijk nooit had verwacht.

God kwam naar háár toe.

God vond haar in de woestijn

De Bijbel vertelt: “De Engel van de Heer vond Hagar bij een waterbron in de woestijn.” (Genesis 16:7)

Let eens op dat ene woord: vond.

Hagar was niet op zoek naar God.

God was op zoek naar Hagar.

Ze was voor Sara misschien maar een slavin. Voor Abraham misschien vooral de vrouw die zijn kind droeg. In de samenleving van die tijd stelde ze weinig voor.

Maar voor God was ze geen nummer.

Hij wist wie ze was.

De Engel van de Heer sprak haar zelfs bij haar naam aan: “Hagar, slavin van Sarai, waar kom je vandaan en waar ga je naartoe?” (Genesis 16:8)

Natuurlijk wist God waar Hagar vandaan kwam.

De vraag was geen poging om informatie te krijgen.

God gaf Hagar ruimte om te vertellen wat er gebeurd was.

En dat is bijzonder.

De God die het hele universum heeft gemaakt, stopte als het ware bij één vluchtende vrouw in de woestijn en vroeg haar naar haar verhaal.

God ziet meer dan anderen zien

Mensen zien vaak maar een klein stukje van je leven.

Ze zien dat je stil bent, maar weten misschien niet waarom.

Ze zien dat je niet meegaat, maar weten niet dat je bang bent dat niemand je erbij wil hebben.

Ze zien je lachen, maar weten niet dat je je vanbinnen leeg voelt.

Ze zien een foto die je plaatst, maar niet de avond waarop je alleen op je kamer zit.

God ziet dat verschil wel.

David schreef: “U weet alles van mij. U weet het als ik zit en als ik opsta. U weet van veraf wat ik denk.” (Psalm 139:1-2)

En even verder: “U weet alles wat ik doe. U weet precies hoe ik leef.” (Psalm 139:3)

God kent dus niet alleen de versie van jou die andere mensen zien.

Hij kent ook wat daarachter zit.

Dat kan misschien een beetje ongemakkelijk klinken. God ziet immers ook de dingen die je liever verborgen houdt.

Maar voor iemand die zich eenzaam voelt, zit daar juist iets heel moois in: je hoeft jezelf bij God niet uit te leggen voordat Hij je begrijpt.

Hij kent het hele verhaal al.

De God die mij ziet

Na haar ontmoeting met God zei Hagar iets heel bijzonders: “U bent de God die mij ziet.” (Genesis 16:13)

Hagar gaf God een naam die voortkwam uit wat ze zelf had ervaren.

U ziet mij.

Niet alleen: U ziet mensen.

Niet alleen: U ziet Abraham en Sara.

Maar: U ziet mij.

Dat is misschien wel één van de mooiste boodschappen uit dit verhaal.

Want eenzaamheid maakt alles persoonlijk.

Het helpt niet altijd wanneer iemand zegt: Er zijn genoeg mensen die van je houden.

Jij wilt ervaren dat iemand jou ziet.

Dat iemand merkt wanneer je stil wordt.

Dat iemand vraagt waarom je niet meer komt.

Dat iemand onthoudt wat je hebt verteld.

Dat iemand niet alleen naar je luistert, maar je probeert te begrijpen.

En precies daar raakt het verhaal van Hagar aan een diep menselijk verlangen.

God ziet niet alleen de mensheid.

Hij ziet mensen één voor één.

Maar als God mij ziet, waarom voel ik mij dan nog eenzaam?

Dat is een eerlijke vraag.

Als God werkelijk dichtbij is, waarom kun je daar dan soms helemaal niets van voelen?

De Bijbel belooft nergens dat iemand die God kent nooit meer eenzaam zal zijn. Sterker nog: sommige mensen die heel dicht bij God leefden, hebben juist heel eerlijk beschreven hoe verlaten ze zich soms voelden.

David riep: “Heer, waarom blijft U zo ver weg? Waarom verbergt U Zich als ik het moeilijk heb?” (Psalm 10:1)

Dat is opvallend.

David geloofde in God en tóch voelde God soms ver weg.

Geloof betekent dus niet dat je altijd Gods aanwezigheid voelt.

Er kunnen dagen zijn waarop je bidt en niets ervaart. Je leest in de Bijbel en de woorden lijken je niet te raken. Je hoort dat God van je houdt, maar diep vanbinnen voelt het alsof je helemaal alleen bent.

Op zulke momenten is er een belangrijk verschil tussen wat je voelt en wat waar is.

Je kunt je onzichtbaar voelen zonder onzichtbaar te zijn.

Je kunt je vergeten voelen zonder vergeten te zijn.

Je kunt Gods aanwezigheid niet voelen terwijl Hij toch dichtbij is.

God belooft niet alleen dat Hij je ziet

God gaat nog een stap verder.

Hij zegt: “Ik zal je niet in de steek laten. Ik zal je nooit verlaten.” (Hebreeën 13:5)

Dat is geen belofte dat andere mensen je nooit zullen teleurstellen.

Mensen kunnen vertrekken.

Vriendschappen kunnen veranderen.

Iemand van wie je dacht dat hij altijd bij je zou blijven, kan uit je leven verdwijnen.

Soms groeien mensen gewoon uit elkaar. Soms word je afgewezen. Soms verlies je iemand zonder dat je daar iets aan kunt doen.

Dat kan ontzettend pijn doen.

Maar God zegt niet: Iedereen zal altijd bij je blijven.

Hij zegt: Ik blijf.

Dat verschil is belangrijk.

Gezien worden betekent niet dat alles meteen verandert

Ook bij Hagar verdween haar moeilijke situatie niet ineens.

God zag haar, sprak met haar en gaf haar hoop. Maar haar leven werd daardoor niet opeens eenvoudig.

Dat maakt haar verhaal juist geloofwaardig.

Soms denken we dat Gods aanwezigheid betekent dat Hij onmiddellijk onze omstandigheden verandert.

Je bidt om vrienden en verwacht dat er iemand verschijnt.

Je bidt dat een relatie hersteld wordt.

Je bidt dat iemand eindelijk begrijpt wat je doormaakt.

En soms gebeurt dat.

Maar soms ook niet.

Gods antwoord op eenzaamheid begint daarom niet altijd met het veranderen van de mensen om je heen.

Soms begint het met de ontdekking: ik ben niet vergeten.

Dat lost niet alles op.

We hebben andere mensen nodig. God heeft ons gemaakt voor relaties en verbondenheid. Daar komen we later in deze serie nog uitgebreid op terug.

Maar menselijke relaties kunnen nooit volledig bepalen hoeveel jij waard bent.

Want nog voordat iemand anders jou kiest, ziet God jou al.

Misschien ziet God ook degene die jij niet ziet

Het verhaal van Hagar stelt ons nog voor een andere vraag.

Als God mensen ziet die zich alleen en vergeten voelen, zouden wij dat dan niet ook moeten doen?

Misschien zit er iemand bij jou in de klas die bijna nooit iets zegt.

Misschien is er iemand op je werk die altijd alleen pauze houdt.

Misschien ken je iemand die steeds minder van zich laat horen.

Misschien is er iemand in de kerk die na afloop vrijwel direct naar huis gaat.

Of misschien is er iemand die juist voortdurend grappen maakt en heel sociaal lijkt, terwijl niemand weet hoe eenzaam die persoon werkelijk is.

Je hoeft niet iemands hele leven op te lossen.

Soms begint verbondenheid heel klein.

Een berichtje.

Een uitnodiging.

Naast iemand gaan zitten.

Doorvragen wanneer iemand automatisch zegt: “Goed hoor.”

Iemands naam onthouden.

Luisteren zonder meteen met een oplossing te komen.

Misschien bid jij wel: God, ziet U mij?

Maar ergens anders bidt iemand misschien precies hetzelfde.

En misschien wil God jou gebruiken om die persoon te laten merken: ik zie jou ook.

Je bent niet onzichtbaar

Hagar liep de woestijn in als iemand die was gekwetst en weggevlucht.

Maar daar ontdekte ze dat ze nooit buiten Gods blik was geraakt.

Misschien voel jij je soms ook alsof je aan de rand staat. Alsof anderen belangrijker, populairder, interessanter of geliefder zijn.

Het verhaal van Hagar zegt iets anders.

Je hoeft niet populair te zijn voordat God je ziet.

Je hoeft niet sterk te zijn.

Je hoeft niet alles op orde te hebben.

Je hoeft zelfs niet eerst naar Hem toe te komen.

Hagar ontdekte in de woestijn: God zag haar voordat zij besefte dat Hij naar haar keek.

En dat geldt ook voor jou.

Om over na te denken

Wanneer heb jij je voor het laatst werkelijk gezien en begrepen gevoeld door iemand anders?

Zijn er momenten waarop je je voor God ook onzichtbaar voelt?

Wat verandert er als je Genesis 16:13 heel persoonlijk leest: “U bent de God die mij ziet”?

En is er misschien iemand in jouw omgeving die zich eenzaam voelt en die jij tot nu toe niet echt hebt opgemerkt?

Gebed

Here God,

U bent de God die mij ziet. Soms voel ik dat niet. Soms lijkt het alsof niemand werkelijk begrijpt wat er in mij omgaat. Dank U dat ik voor U niet onzichtbaar ben. U kent mijn gedachten, mijn verdriet, mijn verlangens en de dingen waarover ik met niemand praat. Help mij om erop te vertrouwen dat U dichtbij bent, ook wanneer ik dat niet voel. En open mijn ogen voor mensen om mij heen die zich misschien net zo alleen voelen. Help mij om niet alleen gezien te willen worden, maar ook anderen werkelijk te zien.

In Jezus’ naam,

Amen.

Onthoud dit

Je kunt je vergeten voelen zonder vergeten te zijn. Je kunt je onzichtbaar voelen zonder onzichtbaar te zijn. De God die Hagar in de woestijn zag, ziet ook jou.

In deel 3 – Jezus weet wat eenzaamheid is ontdekken we iets bijzonders: Jezus begrijpt eenzaamheid niet alleen omdat Hij God is en alles van ons weet. Tijdens Zijn leven op aarde heeft Hij Zelf ervaren wat het betekent om niet begrepen, afgewezen en uiteindelijk verlaten te worden.