2. Wanneer misleiding bijna als waarheid klinkt
Misleiding heeft een doel
In Deel 1 hebben we gezien dat niet iedere boodschap die geestelijk klinkt ook werkelijk van God komt. Daarom moeten we alles toetsen aan de Bijbel.
Maar daarmee blijft een belangrijke vraag over:
Waarom is geestelijke misleiding eigenlijk zo gevaarlijk?
Het antwoord is niet alleen dat je daardoor iets verkeerds kunt geloven.
Misleiding probeert je ergens naartoe te brengen.
Of beter gezegd: ergens vandaan.
Weg van de waarheid.
Weg van vertrouwen op Gods Woord.
Weg van gehoorzaamheid aan God.
En uiteindelijk weg van Jezus.
Daarom moeten we niet alleen kijken naar wat een boodschap zegt, maar ook naar waar die boodschap ons naartoe leidt.
Een andere Jezus, een ander evangelie
Paulus maakte zich grote zorgen over de christenen in Korinthe. Niet omdat ze plotseling allemaal atheïst dreigden te worden, maar omdat ze openstonden voor boodschappen die heel dicht bij het echte evangelie lagen.
Hij schreef: “Want jullie verdragen het gemakkelijk als iemand jullie een andere Jezus verkondigt dan wij hebben verkondigd. Of als jullie een andere geest ontvangen dan jullie hebben ontvangen, of een ander evangelie dan jullie hebben aangenomen.” (2 Korinthe 11:4)
Let op wat hier gebeurt.
Er wordt nog steeds over Jezus gesproken.
Er is nog steeds sprake van een geest.
Er wordt nog steeds een evangelie verkondigd.
Van buitenaf lijkt het dus vertrouwd.
Maar Paulus zegt: het is een andere Jezus, een andere geest en een ander evangelie.
Dat maakt geestelijke misleiding zo gevaarlijk.
De woorden kunnen hetzelfde klinken, terwijl de inhoud langzaam verandert.
Niet iedere boodschapper ziet er gevaarlijk uit
Even later schrijft Paulus iets dat misschien nog verrassender is:
“Satan zelf doet zich voor als een engel van het licht.” (2 Korinthe 11:14)
Een engel van het licht.
Niet van duisternis.
Dat is belangrijk.
Als misleiding altijd donker, goddeloos en duidelijk kwaadaardig zou zijn, zou ze gemakkelijk te herkennen zijn.
Maar de Bijbel waarschuwt dat kwaad zich kan presenteren als iets goeds.
Als licht.
Als waarheid.
Als iets geestelijks.
Misschien zelfs als een boodschap die mensen dichter bij God lijkt te brengen.
Daarom is de vraag nooit alleen: “Ziet het er christelijk uit?”
Maar: “Brengt dit werkelijk de waarheid van God?”
“De Heer heeft gezegd…”
De Bijbel kende het probleem van mensen die beweerden namens God te spreken maar hun eigen ideeën verkondigden al lang vóór YouTube bestond.
In de tijd van Jeremia waren er profeten die zeiden dat ze dromen van God hadden ontvangen.
God zei over hen: “Ik heb gehoord wat de profeten zeggen. Ze profeteren leugens in mijn naam. Ze zeggen: ‘Ik heb gedroomd! Ik heb gedroomd!’” (Jeremia 23:25)
Dat klinkt opvallend actueel.
Deze mensen spraken niet namens een andere god. Ze gebruikten de naam van de God van Israël.
Ze beweerden zelfs dat ze een droom van Hem hadden ontvangen.
Maar God had hen niet gestuurd.
Verderop zegt Hij: “De profeet die een droom heeft gehad, mag zijn droom vertellen. Maar wie mijn woorden heeft gehoord, moet mijn woorden betrouwbaar doorgeven. Wat heeft stro met graan te maken?” (Jeremia 23:28)
Dat is een prachtig beeld.
Stro en graan kunnen bij elkaar liggen.
Maar ze hebben niet dezelfde waarde.
Zo kan een menselijke droom naast Gods Woord worden gelegd, maar daardoor krijgt die droom nog niet hetzelfde gezag als Gods Woord.
Wanneer “God zei…” onze waakzaamheid uitschakelt
Er gebeurt iets bijzonders wanneer iemand zegt:
“God heeft tegen mij gezegd…”
Zo’n zin heeft gewicht.
Want als God werkelijk iets heeft gezegd, wie zijn wij dan om daartegenin te gaan?
Juist daarom moeten we voorzichtig zijn.
Wanneer iemand zegt: “Ik denk dat…”
kun je erover nadenken en het ermee eens of oneens zijn.
Maar wanneer iemand zegt: “De Heilige Geest heeft mij verteld dat…”
wordt de boodschap ineens veel moeilijker ter discussie te stellen.
Wie eraan twijfelt, kan zelfs het gevoel krijgen dat hij aan God twijfelt.
Maar dat is niet de bedoeling.
God vraagt ons nergens om ons onderscheidingsvermogen uit te schakelen zodra iemand Zijn naam aan een boodschap verbindt.
Integendeel.
Juist dan moeten we toetsen.
Een mens mag nooit door de woorden “God zei tegen mij” een gezag krijgen dat alleen Gods Woord toekomt.
Een voorspelling kan zelfs uitkomen
Nu wordt het nog ingewikkelder.
Stel dat iemand iets voorspelt en het gebeurt werkelijk.
Is daarmee bewezen dat God de boodschap heeft gegeven?
Je zou misschien denken van wel.
Maar de Bijbel geeft een verrassend antwoord.
Mozes waarschuwde Israël voor iemand die een teken of wonder voorspelt en bij wie dat teken vervolgens ook werkelijk gebeurt.
En toch zegt hij dat ze die persoon niet automatisch moeten volgen.
Waarom?
Omdat die persoon hen vervolgens kan proberen weg te leiden van God.
“Als het teken of wonder waarover hij gesproken heeft inderdaad gebeurt, maar hij daarna zegt: ‘Laten we andere goden volgen’ … luister dan niet naar die profeet of dromer.” (Deuteronomium 13:2-4)
Dat is enorm belangrijk.
Zelfs een uitgekomen voorspelling is op zichzelf geen bewijs dat iemand namens God spreekt.
De inhoud en richting van de boodschap blijven beslissend.
Brengt deze boodschap mij tot de God van de Bijbel?
Is zij in overeenstemming met wat Hij heeft geopenbaard?
Leidt zij tot trouw en gehoorzaamheid aan Hem?
Dat moet altijd worden onderzocht.
Wonderen zijn geen bewijs van waarheid
Hetzelfde principe zien we in de eindtijdprofetieën.
Openbaring beschrijft een macht die grote tekenen doet:
“Het doet grote wonderen. Het laat zelfs vuur uit de hemel op de aarde neerkomen, terwijl de mensen het zien. Door de wonderen die het mag doen, misleidt het de mensen op aarde.” (Openbaring 13:13-14)
Dit is misschien één van de belangrijkste waarschuwingen voor de eindtijd.
Want hier zien mensen iets wat werkelijk indrukwekkend is.
Het lijkt bovennatuurlijk.
Het gebeurt voor hun ogen.
En toch zegt de Bijbel: ze worden erdoor misleid.
Daarom mogen we nooit redeneren: “Dit kan geen bedrog zijn, want er gebeurde echt iets bovennatuurlijks.”
De Bijbel waarschuwt juist dat bovennatuurlijke verschijnselen onderdeel kunnen worden van de laatste grote misleiding.
Gevoel is ook geen veilige toetssteen
Maar het hoeft niet eens om een wonder te gaan.
Soms vertrouwen mensen op wat ze voelen.
“Toen ik deze boodschap hoorde, kreeg ik kippenvel.”
“Ik voelde ineens een enorme vrede.”
“Ik begon te huilen.”
“Ik voelde zo sterk dat God aanwezig was.”
Dat kunnen heel echte gevoelens zijn.
Maar gevoelens kunnen niet bepalen wat waarheid is.
Onze emoties worden beïnvloed door muziek, beelden, verwachtingen, angst, hoop, herinneringen en de overtuigingskracht van degene die spreekt.
Een boodschap kan ons diep raken en toch onjuist zijn.
Daarom geeft God ons iets stevigers dan ons gevoel:
Zijn Woord.
Angst maakt ons kwetsbaar
Er is nog een reden waarom spectaculaire profetische boodschappen zoveel invloed kunnen krijgen.
Angst.
Stel dat iemand zegt: “God heeft mij vannacht gewaarschuwd. Binnenkort gaat er iets verschrikkelijks gebeuren. Je moet je onmiddellijk voorbereiden.”
Wat gebeurt er dan?
Je aandacht is meteen getrokken.
Misschien durf je de video nauwelijks weg te klikken.
Want stel dat het waar is?
Stel dat jij de waarschuwing negeert?
Stel dat je gezin daardoor gevaar loopt?
Angst kan ervoor zorgen dat we minder rustig gaan nadenken.
En precies daarom moeten we bij angstaanjagende boodschappen niet sneller geloven, maar juist zorgvuldiger toetsen.
God wil niet dat wij ons geloof bouwen op paniek.
Hij wil dat wij Hem vertrouwen omdat we weten wie Hij is en wat Hij heeft gezegd.
Sensatie kan belangrijker worden dan de Bijbel
Er ontstaat nog een gevaar.
Een gewone Bijbelstudie klinkt misschien minder spannend dan:
“Ik zag vannacht wat er binnenkort over de wereld gaat komen!”
Een hoofdstuk uit Daniël rustig bestuderen kost tijd.
Openbaring vergelijken met andere Bijbelgedeelten vraagt geduld.
Een spectaculaire video bekijken is gemakkelijker.
En voordat je het weet, wordt je geloof steeds meer gevoed door de nieuwste dromen, voorspellingen en waarschuwingen van anderen.
Je wacht op de volgende video.
De volgende profetie.
De volgende “boodschap van de Heer”.
Maar ondertussen raak je steeds minder vertrouwd met de profetieën die God ons al heeft gegeven.
Dat is precies verkeerd om.
God heeft ons Daniël gegeven.
Hij heeft ons de woorden van Jezus over de eindtijd gegeven.
Hij heeft ons de brieven van Paulus gegeven.
Hij heeft ons Openbaring gegeven.
Waarom zouden we voortdurend op zoek zijn naar nieuwe openbaringen, terwijl we nog nauwelijks begrijpen wat God ons al heeft geopenbaard?
De grote strijd gaat over wie je vertrouwt
Uiteindelijk ligt hieronder een veel grotere vraag.
Wie krijgt het laatste woord?
Een indrukwekkende spreker?
Een droom?
Een visioen?
Een wonder?
Je gevoel?
Of God?
Dat is uiteindelijk waar geestelijke misleiding om draait.
Satan hoeft niet noodzakelijk te bereiken dat je de Bijbel weggooit.
Het is al winst wanneer iets anders langzaam naast de Bijbel komt te staan.
En daarna misschien erboven.
“Ik weet dat de Bijbel dit zegt, maar God heeft mij persoonlijk iets anders laten zien…”
Op dat moment is de volgorde omgedraaid.
Niet langer wordt de ervaring getoetst aan Gods Woord.
Gods Woord wordt aangepast aan de ervaring.
En precies daar moeten alle alarmbellen gaan rinkelen.
De waarheid hoeft niet spectaculairder gemaakt te worden
Er zit ook iets bevrijdends in dit alles.
Je hoeft niet achter iedere nieuwe profetie aan.
Je hoeft niet bang te zijn dat je Gods geheime eindtijdplan mist omdat je een bepaalde video niet hebt gezien.
God heeft de belangrijkste dingen die wij moeten weten niet verborgen in een droom van iemand op internet.
Hij heeft Zijn Woord aan ons gegeven.
En Jezus zei: “Als jullie in mijn woord blijven, zijn jullie werkelijk mijn leerlingen. Dan zullen jullie de waarheid kennen, en de waarheid zal jullie vrijmaken.” (Johannes 8:31-32)
Niet sensatie maakt ons vrij.
Niet geheime kennis.
Niet de nieuwste profetische boodschap.
De waarheid maakt ons vrij.
Denk er eens over na
Waarom denk je dat een boodschap die zich voordoet als “licht” gevaarlijker kan zijn dan iets wat duidelijk tegen God ingaat?
Wat leer je uit Jeremia 23 over mensen die zeggen dat ze een droom van God hebben ontvangen?
Waarom bewijst zelfs een uitgekomen voorspelling volgens Deuteronomium 13 nog niet dat een profeet van God komt?
Wat leert Openbaring 13 je over bovennatuurlijke tekenen?
Kunnen angst, emotie of een sterk gevoel ooit een betrouwbare vervanging zijn voor Gods Woord?
En misschien de belangrijkste vraag:
Wie of wat heeft uiteindelijk het laatste woord in jouw geloof?
Onthoud dit
Geestelijke misleiding probeert je niet altijd zover te krijgen dat je God helemaal verwerpt.
Soms is het veel subtieler.
Iets anders krijgt langzaam hetzelfde gezag als Gods Woord.
Een droom.
Een visioen.
Een wonder.
Een profeet.
Een persoonlijke ervaring.
Maar God heeft ons een vaste basis gegeven.
“Satan zelf doet zich voor als een engel van het licht.” (2 Korinthe 11:14)
Daarom beoordelen we een boodschap niet op hoe geestelijk, indrukwekkend of bovennatuurlijk zij lijkt.
Gods Woord blijft de hoogste toetssteen.
En hoe beter je dat Woord kent, hoe moeilijker het wordt om je met een bijna-waarheid van de echte waarheid weg te leiden.
In deel 3 gaan we dit heel praktisch maken: aan welke Bijbelse kenmerken kun je een droom, visioen, profetie of andere geestelijke boodschap stap voor stap toetsen?