Niet afgeschaft, maar verdiept en verheerlijkt

Inleiding:

Een spanningsveld dat vaak verkeerd wordt uitgelegd

Weinig onderwerpen hebben in de kerk zoveel verwarring veroorzaakt als de wet van God. Voor sommigen is de wet iets uit het verleden, iets dat bij het Oude Testament hoort. Voor anderen is zij een zware last, verbonden met schuld en onvrijheid. En Jezus? Die wordt dan vaak gezien als Degene die de wet “opruimde” om plaats te maken voor genade.

Maar dit beeld houdt geen stand wanneer we de evangeliën zorgvuldig lezen. Jezus sprak met groot respect over Gods wet en Hij ging er dieper mee om dan wie ook vóór Hem. Wie Jezus werkelijk wil volgen, kan niet om dit thema heen.

De vraag is dus niet: heeft Jezus de wet afgeschaft?
Maar: wat deed Jezus werkelijk met de wet en waarom?

1. DE MESSIAS ZOU GODS WET GROOT EN HEERLIJK MAKEN

Lang voordat Jezus op aarde kwam, had de profeet Jesaja al voorzegd wat Zijn opdracht zou zijn:”De Heere heeft, om Zijn gerechtigheid, behaagd Zijn wet groot en heerlijk te maken.” Jesaja 42:21

Dat is een bijzondere profetie. De Messias zou Gods wet niet afschaffen of kleiner maken, maar juist laten zien hoe prachtig, rechtvaardig en liefdevol zij werkelijk is. Dat is precies wat Jezus tijdens Zijn leven deed. Hij bracht de wet terug naar haar oorspronkelijke bedoeling: een weerspiegeling van Gods karakter en een wegwijzer naar een leven in liefde.

2. Jezus’ eigen woorden: geen afschaffing

Jezus is opmerkelijk duidelijk: ‘Denk niet dat Ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen; Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen.’ Matteüs 5:17

Hier zet Jezus meteen een grens. Hij corrigeert een mogelijke misvatting nog vóór die ontstaat. Zijn komst staat niet tegenover Gods wet, maar in lijn ermee.

“Vervullen” betekent hier niet: overbodig maken, maar:

• tot hun volle betekenis brengen.

• laten zien wat God werkelijk bedoelde.

• de wet uitleven in volmaakte gehoorzaamheid.

Jezus vervolgt Zijn woorden met een uitspraak die geen ruimte laat voor misverstanden: “Want voorwaar, Ik zeg u: totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet één letter of komma van de wet worden afgeschaft, totdat alles geschied is.” Matteüs 5: 18

Met deze woorden onderstreept Jezus hoe blijvend Gods wet is. Zolang hemel en aarde bestaan, blijft Gods wil dezelfde. Niet omdat God mensen wil belasten met regels, maar omdat Zijn wet Zijn onveranderlijke karakter weerspiegelt: liefde, rechtvaardigheid, waarheid en trouw.

3. De wet als openbaring van Gods karakter

In de Bijbel is de wet nooit bedoeld als een willekeurige verzameling regels. Zij weerspiegelt wie God is: rechtvaardig, heilig, trouw en liefdevol.

‘De wet van de HEER is volmaakt, zij geeft nieuwe kracht.’  Psalm 19:8

Jezus leefde deze wet niet alleen na, Hij belichaamde haar. In Hem zien we hoe gehoorzaamheid eruitziet wanneer zij voortkomt uit liefde en vertrouwen, niet uit angst of zelfrechtvaardiging.

4. De Bergrede: verdieping tot op het hart

In de Bergrede laat Jezus zien hoe diep de wet werkelijk reikt:

‘U hebt gehoord dat gezegd is… maar Ik zeg u…’  Matteüs 5  (meerdere verzen)

Hij verlegt de focus:

• van uiterlijk gedrag naar innerlijke gezindheid

• van daden naar motieven

• van minimale gehoorzaamheid naar hartstoewijding.

Woede wordt serieus genomen als wortel van moord.

Begeerte als begin van overspel.

Jezus maakt de wet niet zwaarder, maar eerlijker. Hij haalt haar uit het domein van schijnvroomheid en plaatst haar in het hart.

5. Jezus en de sabbat: herstelde bedoeling

“De Zoon des mensen is ook Heer van de sabbat.” Matteüs 12:8

Een vaak mis begrepen thema is Jezus’ omgang met de sabbat. Hij werd beschuldigd van overtreding, maar Jezus wijst op de oorspronkelijke bedoeling:

‘De sabbat is er voor de mens, niet de mens voor de sabbat.’ Marcus 2:27

Jezus verwerpt niet de sabbat zelf, maar het wettische misbruik ervan. Hij herstelt de sabbat als:

• gave van rust

• teken van vertrouwen

• ruimte voor genezing en leven

Hier zien we opnieuw: Jezus breekt niet af, Hij herstelt.

“Indien u Mij liefhebt, neem dan Mijn geboden in acht.” Johannes 14:15

6. Wet en genade: geen tegenstelling

Een veelgehoorde tegenstelling “wet of genade” is bijbels gezien vals. Johannes schrijft: ‘De wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid zijn door Jezus Christus gekomen.’ Johannes 1:17

Genade heft de wet niet op, maar maakt echte gehoorzaamheid mogelijk. Niet om gered te worden, maar omdat we gered zijn. Jezus bevrijdt niet van gehoorzaamheid, maar van zelfrechtvaardiging.

Soms denken mensen dat de wet en het evangelie tegenover elkaar staan. De Bijbel leert juist het tegenovergestelde. Gods wet laat zien wat goed en kwaad is, maar zij kan ons niet redden.

Je kunt de wet vergelijken met een spiegel. Een spiegel laat zien dat je gezicht vuil is, maar hij kan je gezicht niet schoonmaken. Zo laat Gods wet zien waar wij tekortschieten, maar alleen Jezus kan onze zonden vergeven en ons hart vernieuwen.

Paulus schrijft daarom: “Door de wet komt immers kennis van de zonde.” Romeinen 3:20

Wanneer wij Jezus leren kennen, verandert onze houding tegenover Gods geboden. We gehoorzamen niet om Gods liefde te verdienen, maar omdat we Zijn liefde hebben ontvangen. Genade maakt Gods wet niet overbodig; zij schrijft haar juist in ons hart.

7. HET NIEUWE VERBOND: GODS WET IN ONS HART

Gods verlangen is nooit geweest dat mensen Hem alleen uit plicht zouden gehoorzamen. Al in het Oude Testament beloofde Hij een nieuw verbond: “Ik zal Mijn wet in hun binnenste leggen en die in hun hart schrijven.” Jeremia 31:33

De schrijver van Hebreeën herhaalt deze belofte en laat zien dat zij in Christus werkelijkheid wordt (Hebreeën 8:10)

Het Nieuwe Verbond betekent dus niet dat Gods wet verdwijnt. Integendeel. Door de Heilige Geest verandert God ons van binnenuit, zodat gehoorzaamheid niet langer een last is, maar een vreugde. Wie Jezus liefheeft, verlangt ernaar te leven zoals Hij leefde.

“Doen wij dan door het geloof de wet teniet? Volstrekt niet! Integendeel, wij bevestigen de wet.” Romeinen 3:31

8. WAAROM SATAN GODS WET AANVALT

Vanaf het begin van de Bijbel probeert Satan twijfel te zaaien over Gods woorden. In de hof van Eden vroeg hij: “Is het echt zo dat God gezegd heeft…?” Daarmee viel hij niet alleen een gebod aan, maar ook Gods karakter.

Dat is vandaag nog steeds zijn strategie. Wanneer Gods wet wordt voorgesteld als ouderwets, onbelangrijk of afgeschaft, raken mensen ook het zicht kwijt op Gods liefde en heiligheid. Jezus kwam juist om te laten zien dat Gods wet goed is en dat ware vrijheid gevonden wordt in een leven met God.

Daarom staan in de eindtijd opnieuw Gods geboden centraal. Niet omdat mensen zichzelf daarmee kunnen redden, maar omdat Gods volk uit liefde wil leven volgens Zijn wil.

9. Confrontatie met vandaag

In onze tijd:

• wordt gehoorzaamheid snel als wettisch bestempeld.

• wordt genade soms losgemaakt van verandering.

• is persoonlijke beleving belangrijker geworden dan waarheid.

Maar Jezus nodigt ons uit tot een geloof dat:

• gehoorzaam is uit liefde

• gevormd wordt door Gods wil

• vertrouwen stelt in Zijn wijsheid, ook als die schuurt.

‘Als u Mij liefhebt, houdt u zich aan Mijn geboden.’  Johannes 14:15

Slot: Liefde die richting geeft

De wet van God is geen koude wetstekst, maar een liefdeswegwijzer. In Jezus zien we hoe die weg eruitziet wanneer zij wordt bewandeld in afhankelijkheid van God.

Wie Jezus volgt, wordt niet wettisch, maar ook niet stuurloos.

Hij leert leven in vrijheid met richting,
in genade met waarheid,
in liefde met heiligheid.

Ter overdenking

• Waar heb jij wet en genade misschien tegenover elkaar gezet?

• Hoe verandert Jezus’ uitleg jouw kijk op gehoorzaamheid?

• Wat betekent het om Gods wil te zien als uitdrukking van Zijn liefde?

In deel 4 richten we ons op een ander spannend en vaak verzwegen aspect:
Jezus en zonde: liefdevol, maar nooit toegeeflijk.

Deel 4 – Jezus en de zonde